czwartek, 4 lipca 2013

No to... od czego mam zacząć?

Nastrój z pewnością nie sprzyja nauce, podobnie jak pogoda za oknem. Jest słonecznie, a porażka źle wpływa na motywację. Tak czuje się wielu z was. Czas odłożyć uczucia na bok, zakasać rękawy i wziąć się do roboty!

Zadanie na dziś: Przejrzeć wszystkie definicje z zakresu teorii literatury (Jakie to szczęście, że je dla was opisałam na tym blogu). Powtórzyć informacje ogólne na temat Biblii - zajrzyjcie do repetytorium, a jeżeli nie posiadacie to zerknijcie na klp.pl

poniedziałek, 29 kwietnia 2013

A co jak nie zdam matury?

Nie zastanawiaj się teraz nad tym, co będzie, jeżeli nie uda ci się zdać matury z języka polskiego, tylko zajmij się powtórką. Ten blog zawiera wszystkie pojęcia, które każdy maturzysta powinien znać. Wykorzystaj ostatnie dni przed maturą do odświeżenia i poszerzenia swojej wiedzy.

Odpowiedź na pytanie postawione w tytule jest bardzo prosta. Jeżeli nie zdasz matury, to będziesz musiał/a przystąpić do poprawki w sierpniu (dokładna data jeszcze nie jest ustalona). Będziesz mieć dwa miesiące na naukę. To bardzo dużo czasu.

Jeżeli poprawka w sierpniu się nie powiedzie, przystąpisz do matury za rok, na takich samych zasadach jak ten rocznik maturzystów 2013/2014.

Pamiętaj jednak, że matura z języka polskiego należy do najłatwiejszych. Uważnie czytaj tekst i temat wypracowania. Skup się na tym co jest w tekście i o co proszą cię w temacie. Nie załamuj się i nie zadręczaj, że nie zdasz. Myśl pozytywnie.

środa, 26 września 2012

Lektury obowiązkowe - matura 2016. Poziom podstawowy i rozszerzony.

"Oto spis OBOWIĄZKOWYCH lektur dla maturzystów z języka polskiego na poziomie podstawowym. Oznacza to, że nieznajomość jednej z poniższych lektur może cię kosztować niezdaną mature... Ale ja swoje, a maturzyści swoje... Pewnie i tak nikt tu nie zajrzy, a nawet jeśli, lektury będą leżały odłogiem. Może jednak znajdą się pewne wyjątki i właśnie dla nich zamieszczam poniższy spis."

Od kiedy pojawił się powyższy wpis z dotychczasową listą lektur obowiązkowych zapoznało się ponad 3000 internautów. Najwyższy czas na aktualizację

Matura 2016. Poziom podstawowy i rozszerzony.

Zaznaczam, że maturzyści chcący dobrze zdać maturę z języka polskiego na poziomie rozszerzonym powinni dodatkowo zapoznawać się z innymi tekstami literackimi, zwłaszcza literatury współczesnej. Kluczem do sukcesu jest dobra znajomość konwencji w literaturze - motywów, gatunków, cech charakterystycznych dla nurtów rozwijających się na przestrzeni kolejnych epok.

Biblia

- Pieśń nad Pieśniami
- Księga Koheleta
- Księga Hioba
- Hymn o miłości
- Przypowieści
- Apokalipsa św. Jana

Antyk

- Iliada
- Odyseja
- Mitologia
- Anakreont
- Safona
- Sofokles - Antygona, Król Edyp
- Stoicyzm
- Epikureizm
- Horacy
- Tyrteusz

Średniowiecze

- Bogurodzica w kontekście poezji średniowiecznej
- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią
- Pieśń o Rolandzie
- Tristan i Izolda
- Dante Alighieri - Boska Komedia (Moi drodzy, obowiązują fragmenty części zatytułowanej Piekło, ale zachęcam do przeczytania całości. Będzie wam łatwiej zrozumieć, co miał na myśli autor Nie - boskiej komedii)

Renesans

- Jan Kochanowski – fraszki, pieśni i treny (wybór) - w przypadku poziomu rozszerzonego całość Trenów.
- Wiliam Szekspir, Makbet

Barok

- Jan Andrzej Morsztyn – wybór wierszy
- Daniel Naborowski – wybór wierszy
- Wacław Potocki – wybór wierszy

Oświecenie

- Ignacy Krasicki – bajki, satyry (wybór), Hymn do miłości ojczyzny
- Molier - Świętoszek

Romantyzm

- Adam Mickiewicz – Romantyczność, Pan Tadeusz, Dziady cz. III, wybór wierszy
- Juliusz Słowacki – Kordian: akt I, akt II, akt III sc. 5 i 6; wybór wierszy (p. rozszerzony - całość)
- Zygmunt Krasiński - Nie-Boska komedia: cz. I, cz. III (scena w obozie rewolucji), cz. IV (scena w obozie arystokracji i scena finałowa)
- Cyprian Kamil Norwid – wybór wierszy
- Johann Wolfgang Goethe – Cierpienia młodego Wertera, a dla "rozszerzonych" także Faust - część I: fragmenty sceny w pracowni.

Pozytywizm/ Realizm

- Bolesław Prus – Lalka, Kamizelka
- Eliza Orzeszkowa Nad Niemnem – fragmenty tomu III: rozmowa Andrzejowej Korczyńskiej z synem, rozmowa Benedykta Korczyńskiego z synem; Gloria victis
- Maria Konopnicka - Mendel Gdański
- Henryk Sienkiewicz – Potop
- Fiodor Dostojewski – Zbrodnia i kara

Młoda Polska/ Modernizm

- Kazimierz Przerwa-Tetmajer – wybór wierszy
- Jan Kasprowicz - wybór wierszy
- Leopold Staff - wybór wierszy z różnych epok
- Stanisław Wyspiański – Wesele
- Władysław Stanisław Reymont – Chłopi (t. I)
- Stefan Żeromski – Ludzie bezdomni,
- Joseph Conrad – Jądro ciemności
- Maria Kuncewiczowa - Cudzoziemka (po przeczytaniu powieści psychologicznej będzie wam żal głównej bohaterki)
- Stanisław Ignacy Witkiewicz - Szewcy (zwróćcie uwagę na symbolikę i apokaliptyczną wizję).
- Franz Kafka - Proces
- Michaił Bułhakow - Mistrz i Małgorzata

XX - lecie międzywojenne

- Stefan Żeromski, Przedwiośnie
- Witold Gombrowicz – Ferdydurke rozdz. II, III, VI, VII, VIII, IX, X, XII, XIV oraz Trans-Atlantyk
- Zofia Nałkowska – Granica

Literatura XX wieku

- Tadeusz Borowski Pożegnanie z Marią (opowiadanie tytułowe, U nas, w Auschwitzu…, Proszę państwa do gazu, Bitwa pod Grunwaldem)
- Gustaw Herling-Grudziński - Inny świat
- Bolesław Leśmian – wybór wierszy
- Julian Tuwim - wybór wierszy
- Maria Pawlikowska-Jasnorzewska - wybór wierszy
- Czesław Miłosz - wybór wierszy
- Krzysztof Kamil Baczyński - wybór wierszy
- Tadeusz Różewicz - wybór wierszy
- Zbigniew Herbert - wybór wierszy
- Miron Białoszewski - wybór wierszy
- Wisława Szymborska - wybór wierszy
- Stanisław Barańczak - wybór wierszy
- Jan Twardowski - wybór wierszy
- Sławomir Mrożek – Tango
- Hanna Krall – Zdążyć przed Panem Bogiem
- Albert Camus - Dżuma

środa, 12 września 2012

Mit

Mit – wyraz ludzkiej świadomości refleksyjnej – myślenia mitycznego – zawierający odzwierciedlenie stosunku człowieka do przyrody, innych ludzi i samego siebie.
a) w mitach kształtowała się pierwotna wiedza o świecie, zamykały się wierzenia, zakazy i nakazy etyczne, pouczenia, przekaz informacji o innych bytach ludziach i dziejach
b) formą mitu jest opowieść przesycona pojęciami ogólnymi, symbolami i alegoriami.
c) Mity kosmogoniczne – zajmujące się światem, jego powstaniem, fazami rozwoju, przeznaczeniem i kresem.
d) Mity antropologiczne – usiłują wyjaśnić pochodzenie i naturę człowieka, przeznaczenie i zależności między człowiekiem a innymi bytami.
e) Mity genealogiczne – przekazują informację o pochodzeniu człowieka i rozwoju rodzaju ludzkiego – rodów, plemion etc.
f) Mity historyczne i historiozoficzne – przekazują wiadomości o ważnych dla ludzkości lub dla danej zbiorowości wydarzenia, dociekające ich przyczyn i skutków.
g) W mitach znajdują się: motywy, archetypy, topika – później nawiązywanie w utworach poprzez nazwanie lub środowisko zdarzenia do eksponowanych miejsc zdarzeń.
h) Mit społeczny – odrębny od mitu antycznego, przekaz i obieg określonej treści informacji związanej z jakąś osobą, istotnym wydarzeniem, trudnym do udokumentowania, zbadania i potwierdzenia przez naukę, czynniki oficjalne, autorytety.

Epika


Epika może być prozaiczna (nowela, powieść, opowiadanie) lub wierszowana (epos, poemat epicki, poemat heroikomiczny, powieść poetycka, poemat dygresyjny).
Obejmuje utwory charakteryzujące się:
a) Narracją – sposób wypowiedzi, całość wypowiedzi narratora.
 - autorska – w 3. os., neutralna, zachowująca dystans, obiektywna,  wszechwiedząca
 - pamiętnikarska – w 1. os. – subiektywna
 - strumień świadomości – odmiana monologu wewnętrznego, po raz pierwszy  zastosowany przez francuskiego propagatora symbolizmu E. Dujardina w  opowiadaniu „Wawrzyny”, ostateczny kształt nadał mu J. Joyce w powieści „Ulisses”;  strumień świadomości do zapis wewnętrznych stanów psychicznych bohatera, jest  reprodukcją myślenia, staje się świadectwem najbardziej osobistych przeżyć i doznań,  w powieści XX w. jest ważnym elementem narracji – „Bramy raju” J.  Andrzejewskiego.
- narracja szkatułkowa – opowiadanie w opowiadaniu 
 - formy podawcze – formy stylistyczno – językowe odpowiadające strukturom  słownym przylegającym do elementów świata przedstawionego. W utworze epickim  są to: narracja i  wypowiedzi bohaterów – monologi i dialogi.
 - formy podawcze narracji – opis (systematyzacja wiedzy o świecie, wyznaczenie  tempa akcji) i opowiadanie (unaoczniające i informacyjne).

b) Fabułą – układ wątków splecionych z sobą i ułożonych na zasadzie przyczynowo – skutkowej.
 - inwersja czasowa – odwrócenie – przestawny szyk wyrazów w zdaniu – podkreśla  znaczeniową i emocjonalną wartość, bywa efektem brzmieniowym i wersyfikacyjnym,  eksponuje niezwykłą, kunsztowną mowę poetycką.
 Inwersja czasowa fabuły polega na zakłóceniu chronologicznego następstwa zdarzeń,  np. w Lalce B. Prusa i „W poszukiwaniu straconego czasu” M. Prousta, w „Granicy”  Z. Nałkowskiej.

c) obecnością bohatera literackiego (ale o tym już w innych postach. wpisz w wyszukiwarkę blogową "bohater literacki", aby dowiedzieć się więcej na ten temat)

Antybohater

Antybohater – robi czasem czyny heroiczne, ale sposób i jego intencje nie są heroiczne. Nie posiada cech heroicznych, albo posiada je w niewielkim stopniu.